Ginnegappen

Er zijn artiesten die je muziek laten horen, maar ook artiesten die je muziek laten luisteren. Dat is een verschil dat niet iedereen direct opmerkt. Qveen Herby is zo’n artiest die je laat luisteren. Haar muziek is een zorgvuldig samengestelde ervaring, waarbij elke frequentie, elke beat, en elke stilte een doel heeft. Het is muziek die je niet alleen hoort, maar voelt. En als luisteraar word je uitgenodigd om die intentie te volgen.

Van Nebraska naar haar eigen koninkrijk

Geboren in Nebraska als Amy Renee Heidemann Noonan, is Qveen Herby een artiest die haar eigen pad heeft gekozen. Haar eerste bekendheid kwam als de helft van het duo Karmin met haar man Nick. In 2011 gingen ze viraal met een cover van Chris Brown’s Look at Me Now. Rappe tongval, geen aarzeling, veel energie. De wereld keek op. En knikte.

Maar Karmin paste niet meer. Het was een pak dat ergens goed had gezeten, maar na verloop van tijd begon te knellen bij de schouders. Te netjes. Te commercieel. Te gelikt voor wat er van binnen groeide. In 2017 postte ze simpelweg: “Karmin is Dead. Long Live the Qveen.”

En zo begon iets anders.

Qveen Herby

Qveen Herby is niet zomaar een artiestennaam. Qveen was een bijnaam die ze op het Berklee College of Music meekreeg. Herby is de mascotte van de Nebraska Cornhuskers, haar football thuisploeg. Daarnaast betekent Herby ook “iemand die een eigen weg volgt”. Dat wist ze op het moment van kiezen niet eens. Toeval bestaat niet, zeggen ze dan.

Als muzikale inspiratiebronnen rekent ze Missy Elliott, TLC, Lauryn Hill. Dat kun je horen in haar muziek, artiesten die hun stem als wapen gebruiken, die ritme begrijp op een heel diep niveau en die nooit bang zijn om buiten de lijntjes te kleuren.

Wat je hoort als je echt luistert

Als elektronisch muzikant vallen mij vaker producer trucs op, die ruimte in de mix maken, of juist subtiel opvullen. Wat ik hoor bij de muziek van Qveen Herby weet ik daarom op waarde te schatten.

De productie is strak, maar bewust ademend. Het zit precies in het gebied waardoor je lichaam meebeweegt voordat je hoofd dat doet.

Luister naar Thank Goddess van haar EP The Muse. De baslijn glijdt letterlijk, iets dat hem minder mechanisch maakt, menselijker. Dat is een keuze. Een kleine keuze met grote gevolgen. Timbaland deed iets soortgelijks al in de jaren negentig: hij speelde zijn drums live op een pad in, en weigerde alles perfect op het muzikale raster te zetten. Dat kleine menselijke moment, zoals een hi-hat die een fractie van een milliseconde te laat valt, een kick die net iets meer aarzelt dan de theorie toelaat. Dat maakt het verschil tussen een beat die klinkt als een spreadsheet en een beat die klinkt als een mens.

Qveen Herby’s productie heeft dat. Je hoort het. Je voelt het eerder dan je het weet.

De Timbaland vergelijking

Timbaland bouwde zijn naam op één principe: ruimte is ook een instrument. Zijn mixen zijn nooit vol. Ze zijn strategisch leeg op de plekken waar de stem moet ademhalen. De kick zit groot en breed in het stereobeeld, alles wat melodisch is zit dichter naar het midden. Daarmee dwingt hij je om je te focussen op de artiest en de tekst. Het is een meesterlijke manier om de aandacht te sturen zonder dat het opvalt. Dat is een techniek die veel producers proberen te kopiëren, maar zelden zo goed uitvoeren als hij dat deed. En dat is precies wat Qveen Herby ook doet. Ze gebruikt ruimte als een wapen, een manier om haar stem te laten schitteren zonder dat er iets in de weg zit.

Bij de productie van Qveen Herby is geen enkele maat. Niet letterlijk, maar structureel. Waar veel hedendaagse productie comfortabel leunt op herhalende loops, kopiëren, plakken en klaar kiest zij voortdurend voor kleine variaties. Een extra percussie-accent hier. Een iets andere melodische invulling daar. Het is subtiel genoeg dat je het bewust niet hoort, maar onbewust wél voelt. Je hoofd verwacht de herhaling, maar krijgt net iets anders.

In Sade in the 90s, de opener van EP 3, is de productie bijna uitgestreken glad. Weinig lagen. Maar wat er is, zit op de juiste plek. De hook “gotta keep it suave like I’m Sade in the 90s” heeft ruimte om te landen. Er is geen concurrentie van een drukke achtergrond. Ze kan fluisteren en je hoort het toch.

Dat is moeilijker dan het klinkt. Beginners vullen elke lege plek op uit angst dat het te kaal klinkt. Gevorderden laten dingen weg uit vertrouwen.

Qveen Herby vertrouwt haar eigen stem genoeg om haar niet te begraven.

En dan is er Abracadabra. Ergens op de achtergrond, terugkerend, bijna terloops een “Yeah” sample. Zo simpel dat je hem bijna niet opmerkt. Hij pulseert mee. Hij ademt. Als je veel Timbaland hebt geluisterd, gaat er ergens een lampje branden. Want datzelfde “Yeah” als die korte, droge vocale stoot die meer percussie is dan uitroep, duikt op in The Way I Are en sluimert op de achtergrond van Apologize met OneRepublic. Timbaland gebruikte het als een soort handtekening, een menselijk ankerpunt midden in een verder gepolijste productie. Qveen Herby gooit datzelfde anker uit. Subtiel. Bewust. Vakkundig. En als je het eenmaal hoort, hoor je het altijd.

Een stem als instrument

Dan is er haar flow. Ze rapt. Ze zingt. En soms doet ze beide in dezelfde zin, alsof ze even niet heeft besloten wat ze wil. Het werkt verbazingwekkend goed.

Kijk naar 5D van The Muse. Er zijn momenten in dat nummer waarop haar woorden losbreken van de melodie en puur ritmisch worden. Ze worden percussie. De woorden doen nog steeds inhoudelijk werk, maar ze zijn tegelijkertijd een onderdeel van het patroon.

Missy Elliott bouwde daar een heel carrière op. Haar flow op Get Ur Freak On is ritmisch zo onvoorspelbaar dat het bijna spoken word is. En toch zit ook daar alles haarscherp in de groove. Ze maakt van taal een slagwerk. Qveen Herby heeft diezelfde aanleg, maar combineert het met iets wat Missy minder expliciet deed: de overgang naar zuivere zang, naadloos, zoals Gwen Stefani dat deed in de gloriedagen van No Doubt.

Stefani kon halverwege een zin omschakelen van melodie naar rap en terug, zonder dat je de naad hoorde. Het voelde vloeiend, organisch, alsof ze zelf ook niet had besloten wat ze wilde, en dat was precies de kracht ervan. Menselijk.

Qveen Herby doet het op haar eigen manier, met minder agressie dan Missy, meer glans dan Gwen, en een glimlach die je door de mix heen kunt horen.

En dan is die Gwen Stefani-connectie niet eens alleen maar een stijlvergelijking. In Violence, ergens halverwege het nummer, duikt een productie-element op dat je rechtstreeks terugvoert naar Hollaback Girl. Die kenmerkende drumopbouw, de manier waarop de percussie ruimte maakt vlak voor de drop. Het is geen toeval en het is geen plagiaat. Het is een knipoog. Een bewuste referentie van iemand die haar bronnen kent en er niet verlegen over is.

Wat mij daarna nog opviel: als je eenmaal begint te zoeken, stop je niet meer. Haar werk zit vol kleine verwijzingen naar andere producties. Sommige zitten verborgen in een baspatroon dat je ergens van herkent maar niet meteen kunt plaatsen. Andere zitten in een hi-hat ritme dat even de sfeer van een heel ander nummer oproept. Het is als een muzikaal kruiswoordpuzzel voor mensen die veel hebben geluisterd. Je kunt haar muziek gewoon ondergaan, maar als je de referenties begint te herkennen, wordt het een heel ander spel. Een spel dat ze bewust heeft ontworpen voor luisteraars die opletten.

Teksten over zelfliefde en empowerment

Haar teksten gaan bijna altijd over kracht. Over zelfliefde. Over de bewuste keuze om jezelf serieus te nemen.

Maar er zit een laag onder die kracht die ik niet wil overslaan: zelfliefde. Niet als modewoord, maar als levenshouding. Ze zingt over grenzen stellen, over jezelf niet wegcijferen, over rust als daad van verzet. In een wereld die non-stop productiviteit verheerlijkt is dat eigenlijk best een statement. Ze bouwt er een hele community omheen, Herby House, waar ze meditaties, aura-cleanses en exclusieve muziek deelt. Je kunt dat zweverig vinden. Ze predikt niet alleen, ze leeft het.

Dat klinkt op papier misschien als een motiverende poster bij de Action. Maar er zit bij haar een verschil: ze zegt het met precisie. Zonder te klinken alsof ze zichzelf probeert te overtuigen.

In Alone van EP 4 breekt ze dat beeld. Daar is kwetsbaarheid. “Oh, am I just gonna die alone? / You must have my heart in a trap ‘cause I want you back”. Twee regels. Geen uitleg. Geen overdreven ornamentiek in de productie eromheen. Gewoon de zin, hangend in de lucht, met een R&B-arrangement dat de ruimte geeft om te landen.

En Marie Antoinette van diezelfde Muse-periode is iets totaal anders: historische referenties, harde rijmen, een beat die kopjes rolt. Ze snijdt van emotie naar humor naar historische ironie in één adem. Dat is schrijven. Dat is niet per ongeluk.

Lang leve de Qveen

Muziek die je doet vergeten dat je het analyseert, doet iets goed op een fundamenteel niveau. Het trekt je erin. En het enige moment dat je even uit die trance stapt, is als je beseft dat de mix zo klinkt, dat de bas zo glijdt, dat de stem zoveel ruimte heeft. En dat al die keuzes doelbewust zijn gemaakt, dat is goede productie.

Qveen Herby is inmiddels vijftien EP’s en een album verder. Ze runt haar eigen platenlabel, Checkbook Records. Ze heeft een podcast, een community, orakelkaarten gebaseerd op haar songteksten, en een eigen make-uplijn. Zelfliefde als bedrijfsmodel, maar dan zonder de plasticiteit die dat normaal gesproken heeft. Het voelt echt.

Deze vrouw is geen artiest. Ze is een ecosysteem gebouwd op liefde, creativiteit en empowerment. En dat ecosysteem is een verlengstuk van haar muziek. Het is allemaal met intentie gemaakt. En dat is wat het zo bijzonder maakt.

Luister een keer naar Thank Goddess. Of naar Lavish van The Alchemist. Let op hoe de bas zich gedraagt. Hoe haar stem de ruimte vult die de productie haar geeft. Hoe alles precies genoeg is, en nooit te veel.

Dat is de mix die weet wat hij doet.